एलसीडी प्रोजेक्टर आणि डीएलपी प्रोजेक्टरमध्ये काय फरक आहे?

यामध्ये काय फरक आहेएलसीडी प्रोजेक्टरआणि एकडीएलपी प्रोजेक्टरएलसीडी प्रोजेक्शन आणि डीएलपी प्रोजेक्शनचे तत्त्व काय आहे?

 

एलसीडी (लिक्विड क्रिस्टल डिस्प्लेचे संक्षिप्त रूप) द्रव स्फटिक प्रदर्शन.

सर्वप्रथम, एलसीडी म्हणजे काय? आपल्याला माहित आहे की पदार्थाच्या तीन अवस्था असतात: घन अवस्था, द्रव अवस्था आणि वायू अवस्था. जरी द्रवाच्या रेणूंच्या वस्तुमान केंद्राच्या मांडणीत कोणतीही नियमितता नसली तरी, जर हे रेणू लांबट (किंवा सपाट) असतील, तर त्यांची आण्विक रचना नियमित असू शकते. त्यामुळे आपण द्रव अवस्थेचे अनेक प्रकारांमध्ये उपविभाजन करू शकतो. अनियमित आण्विक रचना असलेल्या द्रवांना थेट द्रव म्हटले जाते, तर दिशात्मक रेणू असलेल्या द्रवांना 'लिक्विड क्रिस्टल्स' म्हटले जाते. लिक्विड क्रिस्टल उत्पादने आपल्यासाठी खरंतर अनोळखी नाहीत. आपण नेहमी पाहतो ते मोबाईल फोन आणि कॅल्क्युलेटर ही सर्व लिक्विड क्रिस्टल उत्पादने आहेत. लिक्विड क्रिस्टलचा शोध ऑस्ट्रियन वनस्पतिशास्त्रज्ञ रेनित्झर यांनी १८८८ मध्ये लावला. हे एक सेंद्रिय संयुग आहे, ज्यामध्ये घन आणि द्रव यांच्या दरम्यान नियमित आण्विक रचना असते. लिक्विड क्रिस्टल डिस्प्लेचे तत्त्व असे आहे की, वेगवेगळ्या व्होल्टेजच्या प्रभावाखाली लिक्विड क्रिस्टल प्रकाशाची वेगवेगळी वैशिष्ट्ये दाखवतो. वेगवेगळ्या विद्युत प्रवाहांच्या आणि विद्युत क्षेत्रांच्या प्रभावाखाली, लिक्विड क्रिस्टलचे रेणू ९० अंशांच्या नियमित परिभ्रमणात मांडले जातात, ज्यामुळे प्रकाश पारगम्यतेमध्ये फरक निर्माण होतो. परिणामी, वीज चालू/बंद केल्यावर प्रकाश आणि अंधार यांच्यात फरक निर्माण होतो आणि या तत्त्वानुसार प्रत्येक पिक्सेल नियंत्रित करून इच्छित प्रतिमा तयार करता येते.

एलसीडी लिक्विड क्रिस्टल प्रोजेक्टर हे लिक्विड क्रिस्टल डिस्प्ले तंत्रज्ञान आणि प्रोजेक्शन तंत्रज्ञान यांच्या संयोगातून तयार झालेले उत्पादन आहे. हे सर्किटद्वारे लिक्विड क्रिस्टल युनिटची पारगम्यता आणि परावर्तकता नियंत्रित करण्यासाठी लिक्विड क्रिस्टलच्या इलेक्ट्रो-ऑप्टिकल प्रभावाचा वापर करते, जेणेकरून वेगवेगळ्या राखाडी रंगांच्या छटा असलेल्या प्रतिमा तयार करता येतात. एलसीडी प्रोजेक्टरचे मुख्य कार्य म्हणजे इमेजिंग डिव्हाइस हे एक लिक्विड क्रिस्टल पॅनेल आहे..

 

तत्त्व

सिंगल एलसीडीचे तत्त्व खूप सोपे आहे, ते म्हणजे उच्च-शक्तीच्या प्रकाश स्रोताचा वापर करून कंडेन्सर लेन्सद्वारे एलसीडी पॅनेलवर प्रकाश टाकणे. एलसीडी पॅनेल प्रकाश-पारगम्य असल्यामुळे, त्यावर प्रकाश टाकला जातो आणि पुढील फोकसिंग मिरर व लेन्सद्वारे स्क्रीनवर प्रतिमा तयार होते.

३एलसीडी बल्बमधून बाहेर पडणाऱ्या प्रकाशाचे आर (लाल), जी (हिरवा) आणि बी (निळा) या तीन रंगांमध्ये विघटन करते आणि त्यांना आकार व क्रिया देण्यासाठी संबंधित लिक्विड क्रिस्टल पॅनेलमधून जाऊ देते. हे तीन प्राथमिक रंग सतत प्रक्षेपित होत असल्यामुळे, प्रकाशाचा कार्यक्षमतेने वापर करता येतो, परिणामी तेजस्वी आणि स्पष्ट प्रतिमा मिळतात. ३एलसीडी प्रोजेक्टरमध्ये तेजस्वी, नैसर्गिक आणि मृदू प्रतिमा ही वैशिष्ट्ये आहेत.

फायदा:

① स्क्रीनच्या रंगांच्या बाबतीत, सध्याचे मुख्य प्रवाहातील एलसीडी प्रोजेक्टर हे सर्व थ्री-चिप मशीन आहेत, ज्यात लाल, हिरवा आणि निळा या तीन प्राथमिक रंगांसाठी स्वतंत्र एलसीडी पॅनेल वापरले जातात. यामुळे प्रत्येक कलर चॅनलची ब्राइटनेस आणि कॉन्ट्रास्ट स्वतंत्रपणे समायोजित करता येते, आणि प्रोजेक्शन खूप चांगले होते, परिणामी उच्च दर्जाचे रंग मिळतात. (त्याच दर्जाचे डीएलपी प्रोजेक्टर फक्त एकच डीएलपी चिप वापरू शकतात, जे मोठ्या प्रमाणावर कलर व्हीलच्या भौतिक गुणधर्मांवर आणि लॅम्पच्या कलर टेम्परेचरवर अवलंबून असते. त्यात समायोजित करण्यासारखे काहीही नसते आणि फक्त तुलनेने अचूक रंग मिळवता येतात. परंतु, अधिक महागड्या एलसीडी प्रोजेक्टरच्या तुलनेत, समान असूनही इमेज एरियाच्या कडांवर व्हायब्रंट टोनची कमतरता जाणवते.)

② एलसीडीचा दुसरा फायदा म्हणजे त्याची उच्च प्रकाश कार्यक्षमता. समान वॅटेजचे दिवे असलेल्या डीएलपी प्रोजेक्टरपेक्षा एलसीडी प्रोजेक्टरमध्ये जास्त एएनएसआय ल्युमेन प्रकाश आउटपुट असतो.

कमतरता:

①ब्लॅक लेव्हलची कामगिरी खूपच खराब आहे आणि कॉन्ट्रास्टही फारसा चांगला नाही. एलसीडी प्रोजेक्टरमधील काळे रंग नेहमीच धूसर दिसतात, तसेच सावल्या गडद आणि तपशीलहीन दिसतात.

2) एलसीडी प्रोजेक्टरद्वारे तयार केलेल्या चित्रात पिक्सेलची रचना दिसते आणि त्याचा अनुभव चांगला नसतो. (प्रेक्षकांना असे वाटते की ते काचेतून चित्र पाहत आहेत)

डीएलपी प्रोजेक्टर

डीएलपी (DLP) हे 'डिजिटल लाईट प्रोसेसिंग'चे संक्षिप्त रूप आहे. हे तंत्रज्ञान प्रथम इमेज सिग्नलवर डिजिटल पद्धतीने प्रक्रिया करते आणि नंतर प्रकाश प्रक्षेपित करते. दृकश्राव्य डिजिटल माहिती प्रदर्शनाचे तंत्रज्ञान पूर्ण करण्यासाठी, हे टीआय (टेक्सास इन्स्ट्रुमेंट्स) ने विकसित केलेल्या डीएमडी (डिजिटल मायक्रोमिरर डिव्हाइस) या डिजिटल मायक्रोमिरर घटकावर आधारित आहे. डीएमडी डिजिटल मायक्रोमिरर डिव्हाइस हा टेक्सास इन्स्ट्रुमेंट्सने विशेषतः उत्पादित आणि विकसित केलेला एक विशेष सेमीकंडक्टर घटक आहे. एका डीएमडी चिपमध्ये अनेक लहान चौरस आरसे असतात. या आरशांमधील प्रत्येक मायक्रोमिरर एका पिक्सेलचे प्रतिनिधित्व करतो. एका पिक्सेलचे क्षेत्रफळ १६μm×१६ असते आणि हे भिंग पंक्ती व स्तंभांमध्ये जवळजवळ मांडलेले असतात. संबंधित मेमरी नियंत्रणाद्वारे त्यांना चालू किंवा बंद या दोन अवस्थांमध्ये फिरवता आणि स्विच करता येते, जेणेकरून प्रकाशाच्या परावर्तनावर नियंत्रण ठेवता येते. डीएलपीचे तत्त्व असे आहे की, प्रकाश स्रोतातून उत्सर्जित होणारा प्रकाश एका संघनन भिंगातून (condensing lens) पाठवून एकसमान केला जातो, आणि नंतर त्या प्रकाशाला RGB तीन रंगांमध्ये (किंवा अधिक रंगांमध्ये) विभागण्यासाठी रंगचक्रातून (Color Wheel) पाठवले जाते, आणि नंतर भिंगाद्वारे (lens) ते रंग DMD वर प्रक्षेपित केले जातात, आणि शेवटी प्रक्षेपण भिंगाद्वारे (projection lens) प्रतिमेमध्ये प्रक्षेपित केले जातात.

तत्त्व

डीएलपी प्रोजेक्टरमध्ये असलेल्या डीएमडी डिजिटल मायक्रोमिरर्सच्या संख्येनुसार, प्रोजेक्टरचे सिंगल-चिप डीएलपी प्रोजेक्टर, टू-चिप डीएलपी प्रोजेक्टर आणि थ्री-चिप डीएलपी प्रोजेक्टरमध्ये वर्गीकरण केले जाते.

सिंगल-चिप डीएमडी प्रोजेक्शन सिस्टीममध्ये, पूर्ण-रंगीत प्रक्षेपित प्रतिमा तयार करण्यासाठी कलर व्हीलची आवश्यकता असते. कलर व्हीलमध्ये लाल, हिरवा आणि निळा फिल्टर सिस्टीम असते, जी ६०Hz च्या वारंवारतेने फिरते. या संरचनेत, डीएलपी सिक्वेन्शियल कलर मोडमध्ये काम करते. इनपुट सिग्नलचे RGB डेटामध्ये रूपांतर केले जाते आणि हा डेटा डीएमडीच्या SRAM मध्ये क्रमाने लिहिला जातो. पांढरा प्रकाश स्रोत फोकसिंग लेन्सद्वारे कलर व्हीलवर केंद्रित केला जातो आणि कलर व्हीलमधून जाणारा प्रकाश नंतर डीएमडीच्या पृष्ठभागावर प्रतिरूपित केला जातो. जेव्हा कलर व्हील फिरते, तेव्हा लाल, हिरवा आणि निळा प्रकाश क्रमाने डीएमडीवर टाकला जातो. कलर व्हील आणि व्हिडिओ प्रतिमा सिक्वेन्शियल असतात, त्यामुळे जेव्हा लाल प्रकाश डीएमडीवर पडतो, तेव्हा ज्या स्थितीत आणि तीव्रतेने लाल माहिती दाखवायची आहे, त्या स्थितीत लेन्स 'ऑन' होते आणि हीच प्रक्रिया हिरव्या व निळ्या प्रकाशासाठी आणि व्हिडिओ सिग्नलसाठीही लागू होते. दृष्टी सातत्य प्रभावामुळे, मानवी दृष्टी प्रणाली लाल, हिरवी आणि निळी माहिती केंद्रित करते आणि पूर्ण-रंगीत प्रतिमा पाहते. प्रोजेक्शन लेन्सद्वारे, DMD पृष्ठभागावर तयार झालेली प्रतिमा मोठ्या पडद्यावर प्रक्षेपित केली जाऊ शकते.

सिंगल-चिप डीएलपी प्रोजेक्टरमध्ये फक्त एकच डीएमडी चिप असते. ही चिप सिलिकॉन चिपच्या इलेक्ट्रॉनिक नोडवर अनेक लहान चौरसाकृती परावर्तक भिंगांसोबत जवळजवळ मांडलेली असते. येथील प्रत्येक परावर्तक भिंग तयार होणाऱ्या प्रतिमेच्या एका पिक्सेलशी संबंधित असते, त्यामुळे जर डिजिटल मायक्रोमिरर डीएमडी चिपमध्ये अधिक परावर्तक भिंगे असतील, तर त्या डीएमडी चिपशी संबंधित डीएलपी प्रोजेक्टर अधिक उच्च भौतिक रिझोल्यूशन साध्य करू शकतो.

फायदा:

डीएलपी प्रोजेक्टर तंत्रज्ञान हे परावर्तित प्रक्षेपण तंत्रज्ञान आहे. परावर्तित डीएमडी उपकरणांच्या वापरामुळे, डीएलपी प्रोजेक्टरमध्ये परावर्तन, उत्कृष्ट कॉन्ट्रास्ट आणि एकसमानता, उच्च प्रतिमा स्पष्टता, एकसमान चित्र, स्पष्ट रंग, आणि प्रतिमेतील नॉईज नाहीसा होणे, स्थिर चित्र गुणवत्ता, अचूक डिजिटल प्रतिमांचे सतत पुनरुत्पादन करण्याची क्षमता आणि त्या कायमस्वरूपी टिकणे असे फायदे आहेत. सामान्य डीएलपी प्रोजेक्टरमध्ये डीएमडी चिप वापरली जात असल्यामुळे, त्यांचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे ते आकाराने लहान असतात आणि प्रोजेक्टर अतिशय कॉम्पॅक्ट बनवता येतो. डीएलपी प्रोजेक्टरचा आणखी एक फायदा म्हणजे गुळगुळीत प्रतिमा आणि उच्च कॉन्ट्रास्ट. उच्च कॉन्ट्रास्टमुळे, चित्राचा दृश्य परिणाम प्रभावी असतो, पिक्सेल रचनेची जाणीव होत नाही आणि प्रतिमा नैसर्गिक वाटते.

कमतरता:

सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे इंद्रधनुषी डोळे, कारण डीएलपी प्रोजेक्टर कलर व्हीलच्या माध्यमातून प्रोजेक्शन स्क्रीनवर वेगवेगळे प्राथमिक रंग प्रक्षेपित करतात आणि संवेदनशील डोळे असलेल्या लोकांना इंद्रधनुष्यासारखे रंगांचे वलय दिसते. दुसरे म्हणजे, हे डीएमडीची गुणवत्ता, रंग समायोजित करण्याची क्षमता आणि कलर व्हीलच्या फिरण्याच्या गतीवर अधिक अवलंबून असते.